ปฏิปทาในการประพฤติปฏิบัติธรรมของท่านพระอาจารย์มหาถาวร จิตฺตถาวโร ความเป็นจริงแล้วท่านได้มุ่งมั่นในการเจริญภาวนานับเริ่มแรกตั้งแต่การบวชเป็นสามเณรมาแล้ว โดยมีหลวงน้า คือ ท่านพระอาจารย์บุญเคน จิตฺตปุญโญ เป็นผู้สอนในครั้งนั้นและท่านก็ได้พากเพียรมาโดยตลอดถ้าแม้มีเวลาขณะใด โดยเฉพาะพระอาจารย์บุญเคนท่าน ถือว่าเป็นพระอาจารย์องค์แรก ที่สอนพระกรรมฐานให้ท่าน การสอนในครั้งแรกนั้นท่านให้บริกรรมว่าพุท-โธ จนกระทั่งให้กำหนดสติในอิริยาบถต่างๆทั้งยืน เดิน นั่ง นอน เป็นต้น
ท่านพระอาจารย์มหาถาวรเมตตาเล่าให้ฟังว่า... ปกติตอนเด็ก ท่านเป็นคนกลัวผีเป็นที่สุด หลวงน้ารู้เข้าจึงให้ไปอยู่ป่าช้าเพียงลำพังคนเดียวและให้ช่วยเผาผีให้ด้วย...

                  ขณะที่เผาศพอยู่นั้น พระอาจารย์มหาถาวร(สมัยเป็นสามเณรน้อยๆ)ก็ได้ถือไม้ไว้อันหนึ่งคอยเขี่ยศพ มีอยู่ตอนหนึ่ง...ไส้ของศพนั้นตกลงมากองอยู่ข้างๆ ท่านก็รอดูอยู่ว่า...เมื่อไรหนอผีจะออกมาช่วยเผาบ้าง ?... คิดไปไม้ที่อยู่ในมือก็เขี่ยไส้ไปพลาง จนกระทั่งศพมอดไหม้หมดในคืนนั้น และก็ไม่เห็นมีผีย่างกรายเข้ามาช่วยเผาด้วย นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาท่านพระอาจารย์ก็ไม่เคยหวาดกลัวในเรื่องผีสาง หรือคลางแคลงอีกเลย ท่านมารู้ว่า แท้ที่จริง ตัวเราหลอกตัวเองให้กลัวแท้ๆ

ภายหลังจากได้ย้ายจากวัดสำโรงยุทธาวาส มาจำพรรษาที่วัดโพธิสมภรณ์นั้น ท่านพระอาจารย์มหาถาวร ได้มีโอกาสไปกราบนมัสการครูบาอาจารย์ที่สำคัญๆทั่วภาคอีสานเพื่อไปรับอุบายธรรม ในการปฏิบัติบำเพ็ญเพียรภาวนา และได้จดจำปฏิปทาจริยวัตรต่างๆมาอบรมบ่มนิสัยของตนเองและบรรดาลูกศิษย์ทั้งหลายในปัจจุบัน ปฏิปทาและอุบายธรรมที่ได้รับมาจากครูบาอาจารย์ ดังต่อไปนี้...

                    ๑.ได้ไปอยู่ปฏิบัติธรรมกับหลวงปู่ขาว อนาลโย แห่งวัดถ้ำกลองเพล จังหวัอุดรธานี...
                    ๒.ได้ไปอยู่ปฏิบัติธรรมกับหลวงปู่ฝั้น อาจาโร แห่งวัดป่าอุดมสมพร จังหวัดสกลนคร...
                    ๓.ได้ไปอยู่พักปฏิบัติพระกรรมฐานกับหลวงปู่เทสก์ เทสรังษี แห่งวัดหินหมากเป้ง จังหวัดหนองคาย...
                    ๔.ได้ไปอยู่ปฏิบัติธรรมกับพระอาจารย์มหาบัว ญาณสัมปันโน วัดป่าบ้านตาด จังหวัดอุดรธานี

                    การไปปฏิบัติธรรมกับพระอาจารย์ดังกล่าวนี้ แต่ละครั้งไม่ได้ใช้เวลาอยู่พักนานนัก แต่การเดินทางไปนมัสการเป็นไปในลักษณะไปบ่อยๆเดือนละ๓-๔ครั้ง เนื่องจากว่าท่านอยู่ใกล้ๆกันนั่นเอง และในขณะที่ได้มาอยู่จำพรรษาที่วัดปทุมวนาราม

               ท่านพระอาจารย์มหาถาวร จิตฺตถาวโรท่านก็ได้ปฏิบัติใกล้ชิดอยู่กับ ท่านเจ้าคุณพระราชมุนี(หลวงพ่อโฮม โสภโณ) ซึ่งท่านได้ถือเป็นครูบาอาจารย์องค์สุดท้ายของท่าน สำหรับ หลวงพ่อโฮม โสภโณ ท่านได้ถ่ายทอดวิชาต่างๆให้กับพระอาจารย์มหาถาวร อย่างมากมายซึ่งสามารถนำมาช่วยเหลือประชาชนแม้แต่วิชาที่นำมารักษาโรคภัยไข้เจ็บ

ตอนที่หลวงพ่อโฮม ท่านยังมีชีวิตอยู่นั้นท่านได้พาพระอาจารย์มหาถาวร ออกเดินธุดงค์ท่องเที่ยวไปตามสถานที่ต่างๆ เฉพาะในกรุงเทพฯ ท่านมักจะพาไปทำสมาธิภาวนาเป็นประจำที่ป่าช้าวัดดอนฯ เพราะในยามค่ำคืน เสียงรถหรือผู้คนน้อย มีความสงบวิเวกดีพอใช้ และอีกแห่งหนึ่งคือป่าช้าชลบุรี จ.ชลบุรี... ท่านพระอาจารย์มหาถาวรได้เล่าให้ฟังว่า การปฏิบัติสมาธิภาวนาตอนแรกๆ ท่านไม่ค่อยจะทุ่มเทกำลังกาย กำลังใจมากนัก เช่นครั้งหนึ่ง... หลวงพ่อโฮมท่านได้พาไปธุดงค์ที่วัดเขาไทรสายัณห์ ปากช่อง จ.นครราชสีมา วัดนี้ตั้งอยู่บนภูเขา คืนนั้นท่านพระอาจารย์เล่าว่า อากาศหนาวจัดกว่าปกติ หลวงพ่อโฮม ท่านสั่งให้เดินจงกรมรอบๆ พระเจดีย์บนยอดเขา ซึ่งแสนจะเยือกเย็น... แล้วหลวงพ่อโฮมท่านก็เดินมานอนขวางทาง ที่จะเดินลงจากภูเขาไว้เสียด้วย...

                  ขณะที่พระอาจารย์มหาถาวรตั้งหน้าตั้งตาเดินจงกรมอยู่กลางดึกสงัดนั้น ท่านเล่าว่า... “หนาวก็หนาว ง่วงก็ง่วงหลวงพ่อก็มานอนขวางทางเสียอีก เอ...จะลงก็ลงไม่ได้ ถ้าเราเดินไปเสียงดังท่านเกิดรู้สึกตัว เราก็ต้องเดินทั้งคืน...ทำอย่างไรดี” เลยคิดหาหนทางอ้อมลงข้างๆ ทางซึ่งบริเวณนั้นเป็นป่า แล้วก็วกขึ้นไปบนถนน ต่อจากนั้นก็รีบวิ่งลงไปจากเขาไปยังศาลาข้างล่าง ความหวังก็จะลงนอนห่มผ้าให้หายหนาวเสียที...

   ขณะที่ล้มตัวลงนอนจะให้สบายนั้น พอเงยหน้าขึ้นมา ก็พบหลวงพ่โฮมท่านกำลังมายืนอยู่ข้างๆ และได้ยินคำสั่งว่า ให้ไปเดินจงกรมบนภูเขาตามเดิมอีก เป็นอันว่า ความหวังที่ตั้งใจจะนอน เลยต้องเปลี่ยนไปเดินจงกรมตลอดรุ่งแทน

ครูบาอาจารย์ฝ่ายกรรมฐานสายหลวงปู่มั่น ท่านได้กล่าวไว้ว่า... การเดินจงกรม คือการกลั่นกรองหาสิ่งที่เป็นสารคุณในตัวเราซึ่งป็นงานสำคัญและมีผลเกินคาด การกลั่นกรองจิตด้วยการเดินจงกรม เพื่อให้ทราบว่าอันไหนจะทำให้เกิดทุกข์ อันไหนจะทำให้เกิดสุข และอันไหนจะพาไปพระนิพพาน การกำหนดจิตตั้งสติในเวลาเดินจงกรมควรทำให้สมเจตนามุ่งหน้าหาของดี และเป็นการหาของดีที่ถูกทางไม่มีข้อตำหนิ นักปราชญ์ชมเชยยิ่งนัก ควรทำจิตใจให้สงบในเวลานั้นให้ได้ อย่าสักว่าแต่เดิน แล้วจะเห็นความประเสริฐอัศจรรย์ของตัวเอง มิใช่จะมานั่งนอนคอยสิ่งที่น่ากลัวโดยมิได้คิดอ่านอะไรเลยราวกับหมูคอยขึ้นเขียง คอยแต่เพลิดเพลินในแกลบรำเพราะเห็นแก่ปากแก่ท้องเพียงเท่านั้น จะปล่อยชีวิตให้เสียการ

นอกจากนี้แล้วหลวงพ่อโฮม โสภโณ ยังได้พาศิษย์รักของท่านคือ พระอาจารย์มหาถาวร เดินธุดงค์ไปทั่วภาคอีสาน โดยเดินทางด้วยเท้าเปล่าจากวัดปทุมวนาราม กรุงเทพฯ แล้วท่านก็มุ่งหน้าไปเรื่อยๆ ค่ำไหนก็เข้าพักที่วัดตามระหว่างทางที่นั่น... เมื่อถึงเวลาจังหัน ก็ปูผ้าฉันกันข้างๆ ทางนั่นเอง โดยถือฉันในบาตร ท่านสอนการฝึกตนด้วยวิธีง่ายๆ ฉันง่าย นอนง่าย อยู่ง่าย อันเป็นนิสัยของสมณะผู้เป็นบุตรของพระตถาคต

                   สำหรับพระอาจารย์มหาถาวร จิตฺตถาวโร ท่านได้รับกำลังใจในการฝึกฝนจากหลวงพ่อโฮมเป็นอันมาก การเดินธุดงค์ในครั้งนั้นหลวงพ่อได้เดินไปจนถึงจังหวัดหนองคาย เข้าพักบำเพ็ญเพียรที่วัดหินหมากเป้ง พระอาจารย์มหาถาวรเล่าว่า...

                    “พอไปถึง ทางวัดหินหมากเป้ง ท่านได้ต้อนรับด้วยน้ำใจไมตรีและทางวัดได้จัดที่พักให้สองที่คือ ที่หนึ่งเป็นของหลวงพ่อ อีกที่หนึ่งเป็นของพระอาจารย์มหาถาวร แต่พอถึงเวลาจำวัดหลวงพ่อก็เข้าไปจำวัดแทนที่เสียแล้ว ตกลงคืนนั้น ท่านอาจารย์มหาถาวร ก็ไม่ได้จำวัดเลย ต้องออกมาเดินจงกรมตลอดทั้งคืน”

ในเรื่องอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์เป็นที่กล่าวขวัญกันอยู่เสมอๆและเป็นสิ่งที่บุคคลต่างๆ ยังไม่เข้าใจอีกทั้งยังแสดงมิได้ ถึงกระนั้นก็พยายามศึกษาค้นคว้าที่จะได้มาประดับความรู้ของตนเอง คนสมัยใหม่ไม่ค่อยจะเชื่อในเรื่องนี้นัก และเข้าใจว่าเป็นเรื่องเหลวไหล ไม่สามารถพิสูจน์เหมือนอย่างวิชาการทางด้านวิทยาศาสตร์ เพราะทางด้านวิทยาสาสตร์เขาพิสูจน์ให้ดูและเห็นได้ ดังนั้น พระอาจารย์มหาถาวร จึงได้ออกเดินธุดงค์ไปทางภาคเหนือ และได้รับข่าวความโด่งดังในเรื่องอิทธิปาฏิหาริย์จากพระอาจารย์องค์หนึ่ง ท่าชื่อหลวงพ่อยี ปัญญาภาโร แห่งวัดดงตาก้อนทองหรือวัดอภัยสุพรรณภูมิ

                    เมื่อท่านพระอาจารย์มหาถาวรเดินธุดงค์ไปถึงก็ได้ศึกษาวิชาเหล่านี้ และได้พิสูจน์ความจริงในเรื่องอิทธิปาฏิหาริย์ ที่เกิดจากอำนาจจิตขั้นฌานสมาบัติจนเป็นที่พอใจ ทำให้ท่านพระอาจารย์มหาถาวร ได้เห็น ได้รู้ และมั่นใจได้ว่า เรื่องอิทธิปาฏิหาริย์นี้มีจริง!... แต่ทางอิทธิฤทธิ์นี้ ท่านพระอาจารย์มหาถาวรได้ศึกษาเพื่อประดับความรู้เท่านั้น เพราะนั่นมิใช่ทางออกจากทุกข์ ส่วนที่ท่านทุ่มเททั้งกำลังกาย กำลังใจ คือการประพฤติปฏิบัติธรรม เจริญด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา มากกว่า